İçinde “E” Harfi Geçmeyen Roman; “Kayboluş”

Aslında pek adetim değilidir fakat, bir an internette sörf yaparken Kim Milyoner Olmak İster adlı bilgi yarışmasını izlemeye başladım.  Daha doğrusu programdan bir kesit izledim. Ve gördüğüm kitap’tan dolayı burada paylaşmaya karar verdim. Bence paylaşmaya değer.

Kitap okurları toplanın. Sizlerin Dikkatini çekeceğini düşündüğüm, bir kitap var !

Kim Milyoner Olmak İster adlı programda yarışmacıya sorulan soru şu şekildeydi;

Georges Perec’in “Kayboluş” adlı romanında hiç kullanmadığı harf hangisidir ?

Şıklarda ise; C, E, M,U var.

Ve cevap E çıktı.

Peki yazar neden kasıtlı olarak romanında e harfini bir kez dahi kullanmadı ?

Lipogram tarzı denilen edebi eserler; belirli bir sesin (yani a,b,c gibi) kullanılmadan yazıldığı eserlerdir.  Fransız yazar Georges Perec‘de Fransızcada en çok kullanılan ünlü ses olan “e” yi kullanmadan bir roman yazmaya kalkmış ve başarmış. E harfinin eksikliği ile büyük bir mücadele vererek eseri 1969 yılında tamamlamayı başarmış.

Kitap; İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Felemenkçe, Rusça, Hırvatça, Sırpça, Japonca ve Türkçe dillerine çevrilmiş. Ve bu dillere çevirilmiş halinde dahi o dillerde de “e” harfine yer verilmemiş.

“E” harfini kullanmadan kitabı yazmakta, farklı dillere çevirmekte hiçte kolay bir iş olmasa gerek ! Toplam 52.002 sözcük ve 370.430 harften oluşan eserde (Türkçe Çevirisinde’de) bir tek “e” dahi yok !

Kitabı Türkçeye çeviren Cemal Yardımcı, kitabı çevirirken yaşadığı zorluğu şu şekilde dile getiriyor;

Fransızca’da e harfi kullanmamaya karar verdiğinizde kelime hazneniz yüzde 30-40 oranında daralıyor. Türkçede ise, bu oran dörtte bire iniyor. “Sen, ben, ve, -ken” gibi kelime ve ekleri kullanmamak insanı bir hayli zorluyor.

Çeviriyi yapan Cemal Yardımcı hakkında; kayboluş’u Türkçe’ye çevirirken 25 bölümden oluşan esere fazladan dört bölüm daha eklediği iddia ediliyor. Çeviri esnasında kitaba neden dört bölüm daha ekledi. Esere müdahale etme hakkını nereden aldığı bilinmez ama iddialar bu yönde.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir