Temel Linux Komutları | Ubuntu

Bu yazımızda Linux dağıtımlarından birisi olan Ubuntu işletim sisteminde de kullanabileceğimiz temel Linux komutlarını ve ne işe yaradıklarını sıralayacağım. Linux dünyasına yeri giren kişilerin mutlaka bilmesi gereken Linux komutlarını şu şekilde…

Linux’ta “ls” Komutu

Ubuntuda terminal (uçbirim) ekranını açtıktan sonra, komut satırına ls yazarsak bulunuduğumuz dizinde yer alan dosya ve klasörlerin listesine ulaşırız.

ls Belgeler

Bu şekilde Belgeler klasörüdeki dosya ve klasörlerin listesine ulaşabiliriz.

Linux’ta “cd” Komutu

Terminal ekranına cd yazarak istediğimiz klasöre gidebiliriz. Örneğin bulunduğumuz dizinde yer alan Resimler klasörüne gitmek için cd Resimler yazmamız yeterli olacaktır. Bu işlemi hızlı bir şekilde yazmak için cd Re yazıp tab tuşuna basarsak Re‘nin Resimler olarak tamamlandığını görebiliriz. Bu şekilde bulunduğumuz dizinde yer alan klasörlere girebiliriz. Burada önemli olan başlanğıçta ana dizinde olmaktır. Bir üst dizine geçmek için cd .. komutunu yazmalıyız.

Örneğin bu görselde ilk önce ls komutu ile bulunduğumuz dizinde yer alan dosya ve klasörlere baktık. Daha sonra cd Resimler komutunu yazarak resimler adlı dizine ulaştık. Resimler dizinine girdikten sonra ise tekrar ls diyerek resimler dizininde yer alan dosyaları gördük.

cd Masaüstü komutunu yazarak masaüstüne ulaşabilmek için ana dizine gidene dek cd .. komutunu tekrarlamayı unutmayın !!!

Linux’ta “mkdir” Komutu

Komut satırı ile klasör oluşturmak için mkdir komutunu kullanıyoruz. Örneğin;

mkdir yeni

yazarak bulunduğumuz dizine yeni adlı klasör oluşturabiliriz. Klasörü masaüstüne oluşturmak istersek aşağıdaki görselde ki gibi yapabiliriz.

Bu görselde ilk olarak ls komutu ile bulunduğumuz dizindeki dosya ve klasörleri gördük. Daha sonra listede Masaüstü’de yer aldığı için cd Masaüstü yazarak , bu şekilde masaüstüne ulaştık. Sonra mkdir yeni komutunu yazarak bulunduğumuz dizin olan masaüstüne yeni adlı klasör oluşturduk. Ve son olarak tekrar ls komutunu yazarak masaüstünde yer alan html5 klasörü ile birlikte yeni adlı klasörü gördük.

Linux’ta “Ctrl + C” İle Var Olan Uygulamayı Durdurun

Linux’ta terminal ekranında kaybolursanız , “nereye geldik biz yav” gibi düşüncelere kapılırsanız ctrl + c yaparak var olan çalışmayı sonlandırabilirsiniz. İşlemi sonlandırdığımıza göre artık yolumuzu bulana dek cd .. komutunu kullanabiliriz.

Linux’ta “cat” Komutu İle Dosya Oluşturma Ve Üzerine Yazma

Linux terminal ekranında az önce öğrendiğimiz komutlar ile istediğimiz dizine gidebiliyoruz. İstediğimiz dizine gidip klasör oluşturmayı öğrendiğimize göre artık farklı dosyalar oluşturup, oluşturduğumuz dosyalara içerikler girebiliriz. Olayı daha iyi anlamak için aşağıdaki görseli bir inceleyelim…

Komut satırına sırası ile ;

  • ls komutu ile bulunduğumuz dizindeki dosya ve klasörele baktık.
  • cd mustafa komutunu yazarak mustafa klasörüne girdik.
  • ls komutu ile bulunduğumuz dizin olan mustafa klasörüne bakıp, klasörün boş olduğunu gördük.

Buraya kadar olan şeyleri zaten az önce öğrendik. Şimdi ise cat > metin.txt komutu ile metin adında bir txt dosyası oluşturduk. Daha sonra enter tuşuna basıp, içerisine kafeinliyiz.biz ibaresini yazdık.

cat > metin.txt

enter

kafeinliyiz.biz

enter

Yukarıdaki görselde de görüldüğü gibi, mustafa klasörüne girdiğimiz zaman metin.txt dosyasını ve içerisinde yer alan kafeinliyiz.biz ibaresini gördük.

Ayrıca aynı dizine;

cat > yeni.txt

şeklinde yeni bir dosya oluşturup içerisine bir değer girdikten sonra, ctrl + c ile işlemden çıkıp ;

cat  metin.txt > yeni.txt

komutunu yazarak metin.txt içerisinde yer alan verileri yeni.txt dosyasına kopyalayabiliriz.

Artık herhangi bir dizinde yer alan bir dosyayı, yeni bir dosya oluşturup o dosyanın içerisine kopyalamayı öğrenmiş oldunuz 😉

Linux’ta “cat” Komutu İle Var Olan Verinin Üzerine Yazmadan Veri Yazın

Başlık ne kadar anlaşılır oldu bilmiyorum fakat, durumu şu şekilde izah edeyim. Az önce öğrendiğimiz gibi cat > metin.txt komutunu yazıp içerisine veri girdiğimiz zaman metin.txt dosyasının içerisinde yer alan verileri silip onların yerine yeni yazdığımız veriyi gidiyordu.

Fakat ;

cat >> metin.txt

komutunu kullanırsak metin.txt içerisinde yer alan verileri silmeden, o verilere ilave olarak onların altına yeni yazdığımız veriyi yazabiliriz. Evet, siz anladınız 😉

Linux’ta “cat” Komutu İle Dosya İçerisinde Yer Alan Verileri Farklı Bir Dosya Oluşturup Onun İçine Kopyalayın

Evet, bu başlığında şu şekilde açıklayayım… Yukarıda yaptıklarımız neydi bir hatırlayalım…

cat > metin.txt

enter

kafeinliyiz.biz

enter

komutları ile metin.txt adlı bir dosya oluşrurup içerisine kafeinliyiz.biz yazmıştık. Daha sonra ise ;

cat metin.txt > yeni.txt
cat metin.txt >> yeni.txt

komutlarını kullanarak sırası ile ;

yeni.txt dosyasında yer alan verileri silip onların yerine metin.txt dosyasında ki verileri çekmiştik.

yeni.txt dosyasında yer alan verileri silmeden onların devamına metin.txt dosyasındaki verileri ilave etmiştik.

Şimdi öğreneceğiniz yeni komut ise şu şekilde ;

cat metin.txt yeni.txt > son.txt

bu komut ile metin.txt ile yeni.txt dosyalarında yer alan verileri, son.txt adlı bir dosya oluşturup, son.txt dosyasının içerisine kopyaladık. Yani birden fazla dosyadaki verileride çekebiliyoruz 😉

Linux’ta “rm” Komutu İle Dosyaları Silin

Az önce öğreniklerinizin üzerine şimdi de dosya silme işlemine bakalım. Örneğin az önce oluşturmuş olduğumuz son.txt dosyasını silmek istiyorsak, son.txt dosyasını bulunduğu dizini gidip (istediğiniz dizine nasıl gideceğinizi artık biliyor olmalısınız) aşağıdaki komutu yazın.

rm son.txt

burada silmek istediğimiz dosyanın .txt gibi bir uzantısı olduğu için rm komutunu yalnızca kullanıp dosyanın uzantısınıda .txt olarak belittik. Fakat eğer bir klasör silmek isteseydik, klasörün uzantısı olmadığı için şu komutu yazacaktık.

rm -r klasor

buradaki rm komutu remove kelimesinin kısaltılmış hali olabilir. 😉

Linux’ta “cp” Komutu İle Dosyaları Kopyalayın

Az önce cat komutu ile metin.txt dosyasının içinde yer alan verileri yeni.txt dosyasına taşımıştık. Şimdi aynı işlemi cp komutu ile yapalım.

cp metin.txt yeni.txt

bu komut ile metin.txt dosyasında yer alan verileri kopyalatıp, yeni oluşturduğumuz yeni.txt dosyasına yazmış olduk.

Linux’ta “htop” Komutu İle Sistemde Hangi Uygulamaların Ne Kadar Ram Kullandığınız Öğrenin

Bunu bir nevi windows’ta ki görev yöneticisi gibi düşünebiliriz. Direk komut satırına htop yazarak aşağıdaki görüntüye ulaşamazsınız.

Bu görüntüye erişebilmek için ilk olarak aşağıdaki komutları yazarak, yetki almamız gerekmekte. Bunun için komut satırına aşağıdaki komutları yazın;

sudo apt-get install htop

bu komutları girdikten sonra, yetki almak için bilgisayarınızın yani ubuntu işletimi sisteminin her bilgisayar açılışında sorduğu şifreyi yazın. (Siz şifreyi yazarken ekranda bir değişiklik olmayacaktır. Yani yazıyorum ama yazmıyor diye düşünmeyin. Siz yazmaya devam edin ve şifrenizi doğru yazdıktan sonra enter tuşuna basın. Bu şifrenizi yanınızda yer alan kişilerin görmesini engellemek içindir.)

Yukarıdaki komut ile yetkili bir şekilde htop paketini kurduktan sonra, şimdi tekrar komut satırına ;

htop

yazarak yukarıdaki görseldeki görüntü ile karşılaşabilirsiniz. Bu ekrandan çıkmak içinde F10 tuşunu kullanabilirsiniz. Yada bunun yerine az önce öğrenmiş olduğunuz ctrl + c tuşunu kullanabilirsiniz 😉

Linux’ta Komut Satırını “clear” Komutu İle Temizleyin

Terminal ekranında yazmış olduğunuz bunca komut uzunca bir listeye sebep olacaktır. Bu uzun listeyi temizlemek için komut satırına

clear

yazabilirsiniz.

Linux dünyasına yeni girmiş olan kişiler için bu komutlar şimdilik iş görecektir. Bu komutları etkili bir şekilde tekrar ederek kullanmayı öğrenin. İlerleyen günlerde birlikte daha çok eğleneceğiz… 😉

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir